Ergens in mei verschijnen ze elk jaar opnieuw: de vriendelijke opmerkingen van buren over je "verwaarloosde gazon". Maar stel dat je dat gazon met opzet zo laat? No Mow May is een beweging die ook in Nederland steeds meer weerklank vindt, en de reden daarvoor is niet alleen idealistisch.
Hoe No Mow May begon
De beweging begon in 2019 bij de Britse organisatie Plantlife. Hun boodschap was simpel: sla de eerste maand van het groeiseizoen eens over met maaien. Het idee klinkt tegendraads, maar bleek al snel verrassend effectief. Uit onderzoek van Plantlife blijkt dat tuinen waar in mei niet gemaaid wordt tot 79 procent meer bijen aantrekken dan in dezelfde periode daarvoor.
In het Verenigd Koninkrijk doen inmiddels honderdduizenden tuineigenaren mee. In Nederland is het nog iets bescheidener, maar de interesse groeit elk jaar. Steeds meer gemeenten laten bermen bewust langer staan, en op sociale media verschijnen elke mei meer Nederlandse tuinen met weelderig gras en spontaan opgekomen bloemetjes.
Wat er in je gazon gebeurt als je de maaier laat staan
De meeste Nederlandse gazons bestaan voor een groot deel uit klaver, paardenbloem en vogelmuur. Dat zijn onkruiden, zo denken we. Maar voor een bij is een bloeiende paardenbloem een complete maaltijd. Zodra je stopt met maaien, beginnen die planten te bloeien, soms al na een week of tien dagen.
Wat je dan in je tuin krijgt, is een miniweide. Geen rommelig stuk land, maar een ecosysteem dat hommels, zweefvliegen, vlinders en insecten aantrekt die anders geen voedsel zouden vinden in de stedelijke omgeving. De meeste tuinen in Nederland liggen in woonwijken waar nauwelijks bloeiende planten te vinden zijn, zeker niet in mei als alles nog netjes gemaaid is.
Ben je al bezig met het aantrekkelijker maken van je tuin voor dieren? Dan past No Mow May goed bij wat we eerder schreven over meer vlinders en bijen aantrekken met wilde bloemen — de twee aanpakken versterken elkaar uitstekend.
Maar mijn gazon wordt toch een jungle?
Dit is verreweg het meest gehoorde bezwaar, en het is begrijpelijk. Een maand niet maaien klinkt als een experiment dat niet meer terug te draaien is. De werkelijkheid is iets nuchterder.
Gras groeit in mei gemiddeld twee tot vier centimeter per week, afhankelijk van het weer. Na een maand heb je dus geen meterslange begroeiing, maar een gazon van zo'n tien tot vijftien centimeter hoog. Dat is fors voor een gazon, maar allesbehalve onbeheersbaar.
Bovendien hoef je het niet zwart-wit te zien. Je kunt er ook voor kiezen om paden of de rand van je gazon wel te maaien, en alleen het middelste gedeelte te laten staan. Zo blijft je tuin er verzorgd uitzien, maar bied je toch een bloeiend hoekje aan de natuur.
Nu nog meedoen, ook al is het bijna eind mei
Mei duurt tot de 31e. Als je vandaag stopt met maaien, heb je nog een week. Dat klinkt misschien te kort om verschil te maken, maar zelfs vijf tot zeven dagen geeft planten de kans om te bloeien. Paardenbloemen staan al klaar om open te gaan zodra ze de ruimte krijgen.
Wat je vandaag al kunt doen: zet de grasmaaier in de schuur. Dat is alles. Je hoeft niets te zaaien, niets aan te leggen, geen aanpassingen te doen. De natuur regelt de rest. Maak een foto van je gazon op dag één, en een foto aan het einde van de maand. Je zult zien dat er meer verandert dan je verwachtte.
Na mei: zo maai je terug zonder schade aan te richten
Het enige aandachtspunt is de terugkeer. Als je na een maand niet maaien in één keer terugkomt met de grasmaaier op de laagste stand, verwijder je in één klap alle bloemen en de insecten die er nog in leven. Dat is niet de bedoeling.
Maai in etappes. Begin met de maaier op de hoogste stand, wacht een week, en ga dan stap voor stap lager. Zo geef je insecten de tijd om weg te vliegen, en herstel je het gazon zonder het ecosysteem ineens te verstoren. Het duurt dan twee tot drie weken voordat je gazon weer op zijn gewone hoogte zit.
Als je na No Mow May echt enthousiast bent geworden, is dit ook het moment om anders naar je tuin te kijken. Een naturalistische stijl met meer wilde planten legt minder druk op jou als tuinbezitter en is tegelijk beter voor de omgeving. Dat is precies waarom de cottage tuin zo sterk terugkomt in Nederlandse tuinen.
Wat een maand niet maaien met je tuin doet
No Mow May gaat verder dan een maand je gazon laten groeien. Wie het een keer heeft geprobeerd, kijkt daarna anders naar zijn tuin. Naar de paardenbloem die altijd als onkruid gold. Naar het stukje gras langs de schutting dat je nooit helemaal bijhield. Naar de insecten die je nooit zag, omdat er nooit iets voor hen te halen viel.
Nederland heeft een enorme hoeveelheid private tuingrond. Als maar een klein deel daarvan in mei niet gemaaid wordt, heeft dat een merkbaar effect op de insectenpopulatie in stedelijk gebied. En dat begint gewoon bij de stekker van de grasmaaier.